Chương 2: Bữa cơm

Nằm khuất sau lũy tre già cuối làng, ngôi nhà vách đất của Văn Thành hiện ra lọt thỏm giữa màu xanh mướt của cánh đồng đang vào vụ Đông Xuân. Gió từ dòng Tiên Hà thổi thốc vào, mang theo mùi bùn ngai ngái và tiếng lá dừa xào xạc.

Bảo Long bước vào gian nhà trước, đôi mắt hắn lướt qua tấm tranh đề "Cửu Huyền Thất Tổ" bằng chữ Hán đã hơi ngả màu. Song hắn chợt khựng lại trước góc phải bàn thờ. Một chiếc bàn gỗ cũ kỹ, nhưng trên đó lại xếp ngay ngắn nghiên mực, bút lông, xấp giấy bản và những cuốn sách cũ sờn gáy, rách tươm. Chân mày Bảo Long nhướng lên kinh ngạc. Lúc Văn Thành nói nhà cậu có giấy, tâm trí Bảo Long còn mải miết tận đâu đâu nên không nhận ra điều kỳ lạ, hạng dân phu cày cuốc mà lại có một cái án thư sơ sài, bày biện đủ cả Văn phòng Tứ bảo, còn có sách, ở cái xứ bùn lầy nước đọng này, người trong nhà đây ắt hẳn không phải kẻ tầm thường.

Gần qua giờ Thìn, Văn Thành đã đem được thầy thuốc Lâm Sanh mà Bảo Long nhắc đến, băng rừng về đến nhà cậu.

Dưới gian sau, tiếng ho lục khục của cha Thành không ngừng làm cậu thương tới xót xa. Thầy thuốc nhẹ nhàng buông cổ tay cha Thành đang li bì, mê man ra, khẽ vuốt chòm râu, rồi quay sang Thành đang đứng vặn vẹo đôi bàn tay vì lo lắng:

- Dạ thầy... bịnh tình cha con sao rồi thầy?

Thầy Sanh đứng dậy, bộ dáng điềm đạm, dõng dạc nói:

- Cậu yên tâm. Năm nay gió chướng về sớm, cha cậu lại hái ngó sen, ngâm mình dưới nước lâu nên mới nhiễm phong hàn. Bệnh này là bệnh thời khí thường tình, mùa này ai cũng mắc phải thôi.

Văn Thành nghe xong mà như trút được đá tảng, miệng lẩm bẩm: "Hên quá... con cứ lo sao mà mình cha nóng như bếp lò, cứ than lạnh run cầm cập, làm con hổng ngủ nghê gì đặng."

- Ừm...Ta về hốt thuốc cho cậu, khi nào cậu qua lấy cũng được.

Hai người vừa bước ra gian ngoài, Thành bỗng khựng lại. Bảo Long đang ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ. Mặc cho quần áo tả tơi, bùn non còn lấm lem trên mặt, nhưng cái lưng hắn thẳng tắp, một tay gác lên đùi, một tay cầm cuốn sách đưa lên ngang tầm mắt lại toát ra một vẻ uy nghi, bệ vệ đến kỳ lạ. Thành nhìn tới ngẩn người, vô thức thốt ra một câu: "Chà, ngồi cái tướng có khác gì vua đâu."

Căn nhà bỗng chốc im phăng phắc. Thầy Sanh dừng bước, ánh mắt sắc lẹm bắn về phía Thành. Bảo Long cũng đặt quyển sách xuống bàn, đôi mắt lạnh lùng nhìn thẳng vào cậu. Thành chợt thấy sống lưng mình lạnh toát, cậu hốt hoảng tự lấy tay bụm miệng mình một cái mạnh: "Chết! Chết!"

Bảo Long hắng giọng một cái, tiếng nói đanh lại đầy vẻ răn đe:

- Ăn nói bậy bạ là có ngày cái đầu hổng còn trên cổ đâu nghe chưa?

Mặt Văn Thành cắt không còn giọt máu, đầu gật như gà mổ thóc, cái điệu bộ vô cùng ngoan ngoãn mà sợ hãi.

Lâm Sanh thấy đã xong chuyện bèn cáo từ ra về. Trước khi bước ra khỏi cửa, ông quay sang phía Bảo Long, khẽ thu tay vào ống áo, cúi mình chào hắn ẩn trong đó là vẻ cung kính, phục tùng. Bỗng ông khựng lại nhìn qua Văn Thành, cái mặt khờ trân đó làm ông thở phào nhẹ nhõm rồi mới bước ra cửa. Thành đứng bên cạnh, thấy có gì đó không đúng nhưng không biết là sai ở đâu. Nhưng rồi Thành cũng gạt qua một bên, cậu lật đật chạy theo tiễn thầy Sanh ra ngõ.

Bên dưới bóng tre, Thành đứng lí nhí nói gì đó với thầy Sanh một hồi lâu. Từ trong nhà, Bảo Long khẽ tựa lưng vào vách đất, đôi mắt sắc lẹm nheo lại, thu trọn cái vẻ ngại ngùng, lúng túng của Văn Thành và nét mặt thâm trầm của Lâm Sanh vào tầm mắt. Thằng nhóc này đang to nhỏ chuyện gì mà bí mật dữ vậy cà? - Lòng hiếu kỳ như sâu mọt đang gặm nhấm Bảo Long, khiến hắn bắt mình phải nhớ tối nay về hỏi Lâm Sanh cho rõ ràng.

Văn Thành sau khi tiễn Lâm Sanh ra về thì trở vào nhà bắt gặp một màn trầm ngâm của người kia, Văn Thành lại có một vài điều thắc mắc trong lòng nên lân la gặng hỏi:

- Nè... anh Ba!

- Hửm?

- Tui nghe cái giọng nói của anh... ngó chừng hổng giống người ở đây. Anh với thầy Sanh, rồi mấy người ở trong cái nhà gỗ giữa rừng đó nữa, từ đâu về đây vậy?

Bảo Long không nhìn Thành, tay vẫn vân vê mép sách, hỏi ngược lại:

- Không giống ở chỗ nào?

- Thì giọng nói hông giống, cách nói, cách ăn ở nghe hông phải người thô lỗ, vậy nên sáng này tui mới giúp anh trốn... vậy á.

Bảo Long gật gù, buông một câu nhẹ tênh:

- Ừm, trước anh ở Bình An thành, loạn lạc quá nên mới lang bạt, về tới vùng sông nước này.

- Hèn chi! - Thành trầm trồ, mắt mở to. Hèn chi nghe cái giọng khác quá trời, đúng là người ở kinh thành có khác.

Bảo Long liếc nhìn Thành, ánh mắt chứa đầy sự dò xét:

- Cậu không tò mò vì sao anh bị lính sai truy đuổi sao?

Thành xua tay cái rẹt, vẻ mặt không chút để tâm:

- Biết để mần chi cho nặng đầu? Tui nói thiệt cho anh nghe, cái đám...ờ kia á... từ ngày ông lớn trên kinh lên ngôi tới giờ, tụi nó có khác gì... (nói thì thào) phường thổ phỉ đâu? Cứ cậy quyền cậy thế, hổng phân trắng đen, thích gì là đặng nấy. Người đàng hoàng mới bị tụi nó ghét, anh bị rượt, nghĩa là anh hổng phải người xấu rồi.

Nghe tới đó, Bảo Long khẽ nhếch môi, hắn bỗng đổi giọng trêu chọc:

- Anh thấy cậu cũng có đèn sách, xem chắc không phải hạng tầm thường.

Thành gãi đầu cười hì hì, vẻ mặt thật thà như đất:

- À... tui biết chút chữ nghĩa là nhờ cha dạy, cũng đọc được vài cuốn sách, chớ hổng dám nhận là hay giỏi gì đâu.

Bảo Long hỏi một cách tự nhiên nhưng thật ra là đang dò xét ngọn ngành, lục lọi tông chi nhà người ta:

- Cha cậu hồi trước là thư sinh hả?

Thành có bao nhiêu ruột gan đều móc ra hết:

- Đâu có, mà tui cũng hổng rõ nữa. Chỉ biết cha tui giỏi lắm, ngoài dạy chữ, cha còn dạy võ, dạy tui cách săn thú rừng. Bình thường cha chỉ quanh quẩn ruộng vườn, chớ lúc ra tay thì... thần sầu lắm lắm đó anh Ba!

Trong bụng Bảo Long đã âm thầm đắc ý. Một kẻ hội đủ cả văn lẫn võ như Thành, nếu không thu phục về dưới trướng thì chẳng khác nào thấy vàng ròng ven đường mà nỡ lòng ngó lơ, để mặc cho bụi bặm vùi lấp. Nói qua nói lại một hồi, Thành bắt đầu lăng xăng chạy xuống bếp nhóm lửa. Thấy người lạ vẫn chưa có ý định rời đi, Thành định bụng nấu thêm chút cơm, chút mắm cho hắn cùng ăn chung.

Chẳng mấy chốc, mùi thơm nồng nàn từ chiếc nồi đất đã len lỏi khắp gian nhà, xông thẳng vào cánh mũi làm bụng dạ Bảo Long cồn cào không yên. Hắn đang mải mê với cuốn "Nam Ông Mộng Lục" tìm thấy trên bàn, nhưng cái mùi vị dân dã kia quyến rũ đến mức khiến hắn phải khép sách lại, lững thững bước ra sau bếp.

Nhìn bóng dáng Thành đang bận rộn bên bếp lửa, khói ám nhòe cả mắt, Bảo Long bỗng thấy có chút hay hay. Cái người này chuyện gì cũng biết làm, tay chân thoăn thoắt không ngơi. Hắn thầm nghĩ, cha của Văn Thành chắc chắn phải là bậc kỳ tài ẩn dật mới có thể rèn giũa ra được một đứa con trai vẹn toàn đến thế. Bảo Long không kìm được lời tán thưởng:

- Cô nào sau này lấy được cậu là phước phần lắm.

Thành vừa thổi lửa vừa cười hì hì, không chút ngại ngần đáp lại:

- Anh Ba đừng có mà cười tui cái thân đàn ông lại đi lo chuyện bếp núc nghen. Nhà có hai cha con, tui hổng nấu thì lẽ nào để cha phải xuống bếp sao? Bất hiếu mới là tội nặng nhất, chớ cái chuyện "quân tử viễn bào..." gì đó, tui thấy hổng quan trọng bằng chén cơm dâng cha đâu.

Bảo Long nghe tới đó thì trong lòng ưng ý hết mực. Người tài đức vẹn toàn, hiếu nghĩa vẹn đôi này, thiệt tình có đào sâu ba tấc đất giữa thời buổi loạn lạc này cũng khó mà kiếm ra. Hắn nhìn cái nồi đất đang sôi sùng sục, tò mò hỏi:

- Cậu đang nấu món gì mà thơm nức mũi vậy?

Văn Thành vui vẻ, tay chân bận rộn trong bếp:

- Anh hông biết món này hả? Này là cá lòng tong, tui kho chung với một chút mỡ, nước mắm, hành, tiêu lốt đó.

- Nước mắm? - Bảo Long nhíu mày, cái tên lạ lẫm làm hắn ngẩn ngơ trong giây lát. - Đó là thứ nước gì?

Thành thấy bộ dạng lơ ngơ của anh Ba thì khoái chí lắm. Cậu biết anh Ba từ nơi khác tới đây nên lối ăn uống hai nơi không giống nhau, cậu rất sẵn lòng khoe ngay món ruột xứ này. Thành nhấc nồi cá xuống, đặt nồi nước lên bếp rồi thảy thêm mấy cây củi gộc cho lửa cháy bùng lên. Xong xuôi, cậu lăng xăng chạy lại phía cái khạp đất đặt sát vách bếp, ngoắc tay ra dấu cho Bảo Long.

Bảo Long tò mò tiến lại gần. Thành vừa mở nắp khạp, một luồng mùi nồng đậm, đặc quánh bốc lên. Bảo Long chưa kịp nhìn rõ thứ gì bên trong thì cái mùi ấy đã xộc thẳng vào đại não, khiến hắn xây xẩm mặt mày.

Ruột gan hắn bỗng chốc lộn nhào, nổi loạn như muốn nhảy bổ ra ngoài. Hắn lập tức bịt chặt mũi, nhảy dựng ra xa gần hai trượng, mặt mày tái mét như vừa nhìn thấy độc dược:

- Cậu...cậu ăn cái gì vậy? Nước mắm là uế của con bọ đang bò lúc nhúc trong đó hả?

Thành bình thản đậy nắp khạp lại, nhìn bộ dạng của Bảo Long mà cười ngặt nghẽo:

- Con bọ nào mà tè ra nước lĩnh lãng như vậy cho anh? Đây là nước mắm nhĩ cá linh, tui ủ với muối hột ròng rã hai năm trời mới ra được bấy nhiêu đó. Ở xứ này, từ con nít tới người già ai hổng ăn thứ này là sống hổng nổi đâu. Anh chê thì lát tui ăn một mình, cho anh nhịn!

Bảo Long vốn là kẻ trọng lễ nghi, thấy mình lỡ lời làm chủ nhà phật ý, hắn vội kìm lại cơn nôn nao, gương mặt đỏ bừng vì ngượng nghịu:

- Anh... anh đâu có ý chê cậu. Chỉ là... lần đầu thấy món đại danh tự vầy nên tâm thần có chút bất định.

Thành nhướng nhướng đôi mày đầy vẻ đắc ý. Cậu lẳng lặng quay sang nồi nước đang sôi sùng sục, thảy mớ rau tập tàng mà cậu đã hái sau vườn vào, rồi không quên rót thêm một chút nước mắm vào nồi canh. Mùi thơm lúc nãy còn nồng nặc, giờ quyện với hơi nước nóng lại tỏa ra một vị ngọt thanh, đậm đà khó cưỡng. Thành đảo đều tay, rút bớt củi ra khỏi bếp. Cậu thì thầm: "Đợi đó đi, lát anh ăn rồi biết, có khi lại đòi cạo sạch đáy nồi cho coi!"

Văn Thành chuẩn bị thêm phần cháo loãng đút cho cha ăn, trong khi Bảo Long đọc tiếp cuốn sách dang dở, ghi ghi chép chép gì đó lòng nặng trĩu không thôi. Phận mình đến nay không khác gì con trâu là mấy, trên lưng gánh nợ phụ mẫu, nợ nước non, phía sau còn kéo theo ấm no của muôn dân một nước, thế lực ngoại bang lăm le xâm lược, trong nước lại xâu xé lẫn nhau, thân là người đứng đầu làm không tốt thể nào cũng bị con dân ghét bỏ.

Một lúc sau, Thành dọn cơm lên chiếc vạc tre trước hiên và gọi Bảo Long ra ăn cùng. Thành vừa xới cơm từ nồi đất, Văn Thành nói với Bảo Long:

- Lúc nãy tui có kể cho cha nghe chuyện của anh đó.

- Cậu kể chuyện gì? - Bảo Long chút chút khựng lại.

Tay Văn Thành không ngừng lấy đũa xới cơm nóng hổi từ chiếc nồi đất vào chén và đưa cho Bảo Long bằng hai tay. Hắn cười thầm, Văn Thành rõ ràng được dạy dỗ rất tốt. Cậu đáp lời:

- Thì tui kể anh bị lính sai rượt chạy trối chết, nhảy xuống sông trốn, còn tui thì đánh lạc hướng tụi nó cứu anh, anh muốn tạ ơn nên mời thầy Sanh về coi bịnh, hốt thuốc cho cha.

- Cha cậu nói sao?

- Cha im ru à, hình như đang nghĩ gì đó.

Văn Thành cầm đôi đũa tre gắp lấy con cá nhỏ trong nồi để lên chén cơm của Bảo Long. Chén cơm gạo lứt nóng bốc hơi làm dậy mùi thơm từ con cá nhỏ kia, trong lòng không ngừng cảm thán cái khạp cá thúi muốn chết kia lại có thể làm ra được món ăn có mùi thơm đặc trưng như vậy. Bảo Long thử một miếng cơm với cá lòng tong kho đầu tiên, hắn cảm thấy đầu lưỡi của hắn đang tê dại rồi bùng nổ và lan toả ra toàn khoang miệng, chạy dọc khắp cơ thể, mắt hắn có chút nhoè đi vì xúc động. Bảo Long không còn nhớ nổi lần cầm được chén cơm nóng trước đó là khi nào, miếng cá thơm ngon đủ vị mặn, ngọt, cay nồng ngon đến mức làm hắn run rẩy.

Văn Thành quan sát biến hoá trên nét mặt Bảo Long xong hào hứng hỏi: 

- Thấy sao? Có ngon hông?

Bảo Long không nói câu nào nhưng cách hắn ăn là lời hồi đáp rõ ràng nhất. Bảo Long liên tục một đũa cơm, một đũa cá, làm liền ba chén cơm, hai chén canh, ăn uống đến mất luôn oai nghi vốn có. Khi buông đũa xuống thì thấy Văn Thành nhìn hắn như cười, như không đang ăn chén canh cuối cùng. Bảo Long có chút ái ngại:

- Cậu...nấu đồ ăn ngon quá!

Văn Thành không trả lời, chỉ là nét cười trên mặt rõ hơn một chút. Bảo Long ngỏ ý:

- Sau này, anh có thể đổi bữa cơm cậu nấu được không, đổi bằng bó củi, nấm rừng.

Văn Thành bụng dạ nở hoa, cười ra tiếng nhìn hắn nói:

- Anh muốn ăn thì cứ qua, mấy món này ở đây không thiếu, cá lội dưới sông, rau dại mọc quanh nhà, ra khỏi cửa là có đồ ăn, không cần đổi.

Nhưng chuyện là có đủ gạo thóc để nuôi thêm một miệng ăn nữa hay không thì Văn Thành không nói. Văn Thành tò mò hỏi:

- Mà hồi ở kinh thành anh thường ăn món gì?

Bảo Long ngập ngừng suy nghĩ một lát, hắn làm gì biết hắn ăn món gì, tên nào là nem công, chả phượng, bát bảo, bạch ngọc thủy,...chắc gì đã có thịt rồng thịt phượng, nói ra sợ làm người ta hết hồn, Bảo Long qua loa nói:

- Mấy món anh ăn không giống ở đây, còn từ lúc rời Bình An thành đa số thời gian chỉ ăn lương khô, thú săn cũng có nhưng gia đình anh đông người lắm, ai cũng nhường nhau không dám ăn, có khi phải ăn nấm dại, cỏ khô nên lâu lắm rồi anh mới ăn được một bữa cơm ngon đến vậy.

Văn Thành không nói nữa, lỡ nhắc về nỗi buồn tha hương, lang bạt của người ta cậu thấy có lỗi quá. Từ thành Bình An mà trôi dạt về tận xứ này cũng không dễ dàng gì. Văn Thành dọn dẹp mâm cơm rồi theo Bảo Long trở về ngôi nhà gỗ để tìm Lâm Sanh lấy thuốc cho cha.

Ngôi nhà gỗ tạm bợ được dựng cạnh vách đá ở sâu trong rừng, mùi gỗ vẫn còn tươi mới, chắc là được xây lên không quá một tháng, cách nhà khoảng bốn trượng có nhiều hang động kích cỡ khác nhau, nhìn qua thì biết đây là chỗ trú ẩn an toàn nhất rồi.

Bảo Long mời Văn Thành vào căn nhà gỗ, ở đây rộng hơn nhà cậu một chút, trong nhà được sắp đặt đơn giản với một chiếc giường cây chiếm trọn hết chiều dài căn phòng, để ít nhất sáu bảy người trưởng thành nằm thoải mái. Gần giường là hai chiếc rương đồ có kích thước vừa phải xếp theo chiều ngang, một bộ bàn ghế được đóng tạm vào vách đối diện rương hành lý.

Lúc sau thì Lâm Sanh kia trở về xách một giỏ có củ, có cỏ mang mùi đặc trưng của dược liệu, còn có một cái liềm dính đầy đất cát, xem qua là mới đi hái thuốc về, tay còn lại xách sáu gói giấy được cột bằng dây lạt, chia thành hai phần đưa cho Văn Thành dặn dò:

- Ba gói này là quế chi, cam thảo, đại táo, sinh khương, thược dược. Cậu về sắc ba chén còn một cho cha uống ngày một lần buổi sáng, nhớ giữ ấm cơ thể.

Lâm Sanh đưa thêm ba gói tiếp theo nói:

- Còn ba gói có chấm mực này là hắc phụ tử, đỗ trọng, thỏ ty tử, nhục quế, đương quy, câu kỷ tử, sơn dược, lộc giác giao, sơn thù và thục địa. Cậu về cũng sắc ba chén còn một uống hai ngày một lần vào buổi tối, có triệu chứng gì mới thì nói cho ta nghe.

Văn Thành nhận lấy gói thuốc có chấm mực rồi ngượng ngùng, thấy Bảo Long đang nhìn khoá mắt vào ba gói thuốc của cậu. Tự nhiên chột dạ, Văn Thành dấu gói thuốc ra sau lưng hướng Lâm Sanh nói vài lời:

- Dạ thầy...này là thuốc Bắc hả thầy?

- Ừm...ta mới đến nên vẫn chưa tìm đủ nam dược quanh đây, cái này ta ra phường thuốc trong chợ mua về kết hợp thêm vài vị thuốc ta mang theo. Với lại điện...à...cháu trai ta căn dặn chọn thuốc tốt cho cậu."

Văn Thành vui vẻ cúi đầu cảm ơn Lâm Sanh rối rít, rồi quay sang Bảo Long gật đầu cảm ơn, xong chào hai người trở về làng trước giờ cơm chiều với cha. Cậu ôm lấy hai phần thuốc mà vô cùng trân quý.