Chương 1: Gặp gỡ

"Ầu ơ...

Gió đưa cây cải về trời,

rau răm ở lại chịu đời đắng cay...

Bao giờ ngựa trắng đứt dây,

Chúa xưa trở lại, đất này lại tươi...

Ầu ơ..."

Ầm! Ùm! Rào...!

Một tiếng ầm trầm đục vang lên như tiếng đất sạt lở. Chiếc lu sành dày cộm bị đập bể toang thành nhiều mảnh lớn, nước bên trong tuôn tràn ra đất, cuốn theo những mảnh sành kéo lê trên nền đất nghe nặng nề, u ám.

Sự tĩnh lặng của màn đêm và tiếng ru dịu dàng kia bị xé toạc không thương tiếc. Đứa bé trên tay người mẹ giật thót mình, thân hình nhỏ xíu run bắn lên rồi oà khóc nức nở. Người mẹ cũng bàng hoàng, bàn tay vốn đang vỗ về đứa nhỏ bỗng cứng đờ, tim bà đập thình thịch như muốn phá tan lồng ngực, đôi mắt thất thần nhìn trân trân ra phía cửa, nơi vừa vang lên tiếng đổ vỡ.

Dưới gầm giường, con Phèn chạy tung ra cửa, nó hung hăng căng mình sủa xối xả, báo động cho sự xuất hiện của những kẻ không mời mà đến. Không khí trong căn nhà lá trở nên đặc quánh, báo hiệu một đêm kinh hoàng bắt đầu...

Phiên chợ sớm ven sông bữa nay tự nhiên trầm lặng thấy rõ, từ đằng xa, thằng nhỏ thô kệch gánh theo hai bó củi mù u, bó nào bó nấy lớn như cái lu sành, đè trĩu lên bờ vai rắn chắc.

Hai bó củi vừa chạm đất cái thịch thì bà bảy bán mắm kế bên vỗ vai thằng nhỏ cái bộp, nói thì thào: "Thành, bộ nay đi săn hổng được con nào hả mà vác củi đi bán vậy con?"

Thành thấy bà con xung quanh ai nấy cũng đều chụm đầu, xầm xì to nhỏ với nhau nên cậu cũng học theo, hạ giọng nói nhỏ: "Dạ, con hổng biết dạo này trời lạnh nên tụi nó núp kỹ hay người ta săn hết rồi nữa bà Bảy."

Mặt Thành bí xị, hai đầu mày nhíu chặt, rầu rĩ dữ lắm, nhìn đống củi nằm chỏng chơ mà ruột gan như lửa đốt. Củi mù u được giá hơn củi khô nhưng đổi được mấy đồng đâu? Cha cậu ở nhà người nóng hầm hập, ho sù sụ hồi qua giờ mặc cậu nấu lá xông giải cảm mà có hề nào đỡ bệnh. Lỡ mà nay không kiếm được thêm vài đồng để mời thầy thuốc sang coi bệnh, thiệt không biết tết này nhà cậu có lạnh như khí trời năm nay không.

Mặt bà Bảy lấm lét, ngó chừng trước sau lại nhích tới gần, cái vành nón lá sụp xuống che khuất nửa mặt, bà thì thầm vào sát tai cậu: "Con nào mà núp kỹ vậy, chắc cái đám ngựa ô kia ăn tàn phá hại đó con. Bảy mới nghe người ta đồn hồi tối qua, vợ thằng Sáng á, cái thằng mà nó hay qua xóm mình gặt lúa mướn cho ông Quý đây nè! Vợ nó đang ru con ngủ, ầu ơ bài gì mà chửi cái đám ngựa ô kia, rồi còn tôn thờ Đức Vua mình. Tụi nó đi tuần đêm nghe được. Xông dô nhà, đập phá, cắt lưỡi con nhỏ, thẻo tai thằng bé, rồi đốt nhà luôn, còn con chó thì nghe đâu bị đập thịt tại chỗ. Thứ quân khốn nạn! Thằng Sáng canh vườn chuối cho chủ nghe người ta báo tin chạy về liền mà hổng kịp, cháy tới hai cái xác khô queo, nó khóc thấu trời, thương ơi là thương."

Thành nghe tới đó thì điếng người. Đôi bàn tay thô ráp siết chặt sợi dây mây bỗng run lên một nhịp. Cậu nghiến răng: "Đúng là cái thứ ác nhơn mà, con nít mà nó cũng tha!"

Ông Ba từ đâu ngồi thụp xuống, mắt đảo quanh, làm bộ làm tịch đưa cái thúng có chừng chục bó đũa cho bà Bảy coi, nói vống lên:

- Cô Bảy, nay có đổi mắm lấy đũa hông? Đũa tre tui chuốt láng o đây nè!

Trán ông Ba nổi gân xanh, mắt đỏ sọc, mím môi, cúi thấp đầu, rít từng chữ qua kẽ răng: "Mụ nội nó, cái lũ mọi rợ này từ đâu trên núi xuống nó phá như giặc tràn hông. Nhà tui có cái gì cho nó vét đâu, tui đóng được vài ba cái vạc giường, ghế gỗ nó dô gom sạch sành sanh, nói là nó theo lệnh vua Vũ Hùng đi thu thuế. Mụ cha nó, tức thứ gì chịu thấu."

Bà Bảy cầm bó đũa tre vuốt vuốt, mắt dáo dác canh chừng, vẫn giữ cái giọng thì thào đó: "Ông là còn đỡ đó! Ông thấy ông Quý hông? Người ta giàu nứt vách, vụ vừa rồi trúng lúa tưởng ngon ăn, đùng cái tụi nó cũng đi thu thuế, gom muốn cạn cái kho thóc của ổng luôn. Chưa kể tới nó dạo vòng vòng trong nhà ổng, thấy cái lư đồng, nó rinh đi luôn, ổng tính giựt lại thì nó nói đồ quý này ở trong cung mới có, gán cho ổng tội che dấu Đức Thái tử, dính dáng tới Tiền triều, đánh ổng thừa sống thiếu chết, bắt giam luôn rồi! Mà ông nghĩ coi, cái lư đồng nằm trên bàn thờ người ta truyền mấy đời rồi, đồ nào ở trong cung? nó làm vậy khác nào cướp cạn, cái gì mà quân Bạch Mã, cái gì mà ngựa trắng, nó tính ăn cho tàn mạt cái đất này mà!"

Bà Bảy cầm bó đũa, vỗ lên tay nghe chắc nịch, nói:

- Năm bó đũa đổi một hũ mắm, ông chịu hông?

- Đũa tui là đũa tre gốc đó, tui chuốt cực lắm! Nay trúng mùa cá linh mà, cho tui thêm hũ nữa đi, sắp tết rồi, có mắm muối cho ấm cái nhà!

Ông Ba lại nghiến răng, trở giọng: "Cho trời đánh chết cha cái lũ này cũng được, mới hồi tết này thôi chứ đâu, cưỡi voi từ trên núi xuống mà dám đánh đảo triều đình, thương cho Đức Vua với lính mình lúc đó đang cầm cự ngoài biên, kinh thành còn có mình Đức Thái tử, mà lính ở lại kinh được mấy người đâu. Thua vậy cũng đâu có sôi máu bằng tụi nó cướp công trắng trợn, chó ngáp phải ruồi mà cũng huynh hoan ta đây đánh giặc giữ nước. Đức Vua cao quý biết bao nhiêu, nó dám đốt Ngài cháy trụi, đào mồ, quật mã cả dòng họ, đi bậy lên di cốt rồi quăng xuống sông. Mụ cha nó, may là Đức Thái tử trốn được, gặp tui mà bị vậy tui thề nghiền xương nó thành bột mới hả dạ."

Bà Bảy tự nhiên giật thót, cầm hai hũ mắm đưa cho ông Ba:

- Thôi được rồi ông nội, năm bó đũa lấy hai hũ mắm, cầm đi lẹ lẹ giùm tui đi ông!

Khung cảnh phiên chợ khi đó không khác pháp trường là mấy, người dân trong chợ ai cũng khúm núm, im thin thít, lầm lũi bước đi như kẻ sắp bị hành hình. Đám quân Bạch Mã trong lời đồn kia xuất hiện, bảy tám thằng nghênh ngang, hấc mặt lên trời, tay cầm gậy gộc, roi da, lượn một vòng quanh chợ, thấy thích món nào là bốc món đó, không ai dám hé nửa cái răng.

Tụi nó đi ngang qua chỗ Thành ngồi rồi khựng lại, thằng cai đội thô bạo giũ ra trên tay tờ giấy vẽ chân dung của một thiếu niên vô cùng khôi ngô, mắt nó dò xét kĩ càng từng đường nét trên mặt Thành. Một thằng lính đứng sau cai đội, nó chúi người, khúm núm bẩm báo muốn lập công:

- Thưa ông cai, cái thằng này nó tên Văn Thành, nhà nó ở cuối làng đây nè, nó hông phải là cái thằng nghịch tặc Bảo Long mà ông cai kiếm đâu, nó ở cùng làng con nên con biết.

Tên cai đội gấp lại tờ giấy, liếc mắt nhìn trừng trừng vào cái thằng lính nhiều chuyện, nó tán cái bốp lên đầu thằng lính, quát lớn:

- Nín mày!

Thằng cai lườm lườm Thành thêm lần nữa, giọng trịnh thượng ra lệnh:

- Trời lạnh rồi, gánh củi về trại đi!

Nói rồi bỏ đi, thằng lính bị cấp trên đánh giữa chợ, nó vừa đau vừa nhục, nhào tới đạp Thành vài ba cái cho bỏ ghét mới gồng người gánh củi đi.

Lồng ngực Thành phập phồng theo nhịp thở, tay siết thành nắm, mắt đỏ lên vì ức mà không thể làm gì được. Cục tức nghẹn lại ngay cuống họng, hai bó củi đó là thuốc thang cả ngày hôm nay của cha cậu, đám tạp chủng kia đúng là muốn ép chết dân đen mà.

Năm nay gió lạnh đến sớm, chưa qua tháng chạp mà không khí đã muốn buốt trong từng hơi thở. Vùng Nam Cửu Long này nổi tiếng với địa thế dày đặc sông ngòi, con nít ở đây được xem là biết lội trước biết đi sau.

Bên chiếc cầu ao nhô ra rìa sông, Thành đang mò mẫm bắt ốc thả vào cái rổ tre trên cầu ao. Cậu ta cứ hì hục dưới lòng sông, một lần, hai lần, ba lần,...chẳng màng đến cái lạnh buốt đang luồn vào từng thớ thịt mà vẫn không hề run rẩy.

- Nó chạy đường này, bắt nó lại!

Tiếng quân lính hò hét cùng giáo mác leng keng trộn lẫn vào nhau làm người không liên quan cũng sinh ra cảm giác hồi hộp, lo sợ phập phồng.

Chưa rõ chuyện gì đang xảy ra thì Thành bỗng thấy bóng dáng một chàng trai lem luốc chạy thục mạng về hướng cầu ao, quần áo trên người hắn cũ kĩ, chắp vá không khác cậu là mấy, dù mặt mũi đen nhẻm bất thường nhưng thân hình cao lớn, uy nghiêm này nếu không phải là thiếu gia nhà quan lớn thì cũng là con trai của thương gia giàu có.

Hắn chạy một mạch đến mép ván cầu ao rồi chới với dừng lại, nhìn Thành thân trần, đang trầm mình trong nước, ánh mắt gấp gáp ra vẻ cầu cứu, hắn thoạt liếc mắt nhanh về phía sau và nhảy ùm xuống sông.

Thành thấy chuyện, dù chưa rõ ngọn ngành ra sao nhưng giờ cục tức hồi sớm lại trào lên, cậu thở hì ra một hơi. Nữa rồi, tới nữa rồi! Sao cái lũ khốn nạn này nó hổng để dân sống yên lành một khắc nào hết vậy.

Miên man, thất thần một lúc thì Thành bỗng giật mình. Một cảm giác trơn trượt ở đâu trong nước đang lướt trên đùi cậu, ôm chặt lấy chân cậu làm da gà da vịt nổi rần lên.

Mấy thằng lính kia chạy tới, đứng trên bờ hét lớn:

- Ê! thằng Thành, mày có thấy cái thằng nào chạy ngang đây hông?

- Mày nói xạo là mày coi chừng cái lưỡi mày nghen!

- Dạ...thằng...nó chạy qua bên chòm mã!

Thành bị hỏi bất chợt nên cà lăm đáp lại, tay Thành quơ quơ chỉ về hướng đường mòn, rậm rạp cây cối, bảy tám thằng lính sai không nghĩ ngợi mà gấp gáp, ùng ùng chạy theo hướng Thành chỉ.

Khi đám lính khuất bóng một lúc, Thành vẫn còn đang bần thần thì cái tên kia liền túm lấy eo Thành ngoi lên mặt nước, con chuột ướt đó đưa tay vuốt mạnh lên mặt làm trôi đi lớp bùn đất ngụy trang, để lộ ra một chàng trai khôi ngô với ngũ quan tinh tế, ánh mắt sắc nét, sống mũi cao thẳng như tạc khiến Thành kinh ngạc nhìn hắn trân trân, hắn thở hì hục, nhìn Thành từ trên xuống dưới rồi bỗng khựng lại, mặt hắn nóng phừng phừng, gằn giọng: 

- Nè! Giữa thanh thiên bạch nhật... sao ngươi lại đi làm cái trò kỳ hình dị tướng, không có chút gì là giữ lễ vậy hả?

Lời nói của hắn luồn lách vào màng nhĩ Thành khiến sống lưng cậu lạnh toát. Thành cảm giác da mặt tê rần, châm chích từ đỉnh đầu lan đến xuống cổ, cậu thẹn quá mà đánh trống lảng, tìm đường trách ngược lại:

- Tui còn chưa nói ông có trốn sao hông trốn ở cầu ao, ông qua đây chi? Ôm... ôm cái chưng tui cứng ngắt, làm tui nổi da gà à.

Tên kia mím môi, dù người ướt như chuột lột nhưng vẫn cố giữ cái lưng thẳng tắp, vẻ mặt đầy sự khinh khỉnh của kẻ bề trên:

- Ta...với ngươi đều là đàn ông con trai, đụng chạm một xíu có hề gì, cái đáng trách là ngươi... sao lại dám phô thân trần ra chỗ này, đúng là không biết xấu hổ!

Ngừng lại một lát, hắn như vừa nghĩ ra được điều gì, giọng đầy nghi hoặc:

- Hay là ngươi có ý đồ gì mờ ám, định lấy cái bộ này để chọc ghẹo con gái nhà người ta?

Thành nghe mà ngớ người, đôi mắt mở to, hai bàn tay run run, hai ngón tay miết vào nhau rối rắm. Cậu xưa nay là đứa hiền như cục đất, nay bị đổ cái oan tày trời, làm cậu uất ức đến nghẹn đắng cổ họng, đôi môi mím chặt như muốn chực trào nước mắt:

- Tui hông có. Tui...chỉ mò ốc kiếm thêm tiền để rước thầy về nhờ coi bịnh cho cha, tui có mỗi bộ đồ lận lưng à, hông vắt lên cây cho khô thì lấy gì mặc ra chợ? Anh hay quá hén, tui cứu anh mà anh còn xài xể tui... Đúng là làm ơn mắc oán mà!

Tên thiếu niên thấy Thành lúng túng, lộ rõ vẻ nông phu chất phác, thật thà thì bỗng chột dạ vì cảm giác bản thân đang ức hiếp dân lành, hắn khẽ hắng giọng, cái vẻ đạo mạo bớt đi một chút nhưng giọng vẫn còn chút 'kèo trên':

- Thôi được rồi, ta lỡ lời. Ngươi đừng có mà xị mặt ra đó nữa. Ngươi nói... cha ngươi đang bệnh? Trùng hợp là người nhà ta cũng làm lang y. Để tạ ơn cứu mạng, ta sẽ nhờ người chữa trị cho ông nhà.

Nghe tới đây, Thành mừng đến độ quên sạch bực tức cùng xấu hổ, mắt cậu sáng rỡ:

- Anh nói thiệt hả? Vậy thì đa tạ anh nhiều lắm nhen!

- Được thôi, nhưng giờ ngươi cũng thấy đám lính đó đang truy tìm ta, nếu ta ra mặt chỉ sợ không nhờ người được mà còn bị bắt luôn!

- Vậy chớ giờ tính sao?

- Ta sẽ viết một tờ giấy để ngươi mang đến chỗ gốc cây sao lớn giữa chợ, ở đó có một người ăn mày, tay cột mảnh vải vàng, đưa giấy cho ông ta, chuyện sau đó ông ta sẽ có cách...

- Ờ được, vậy anh theo tui về đi, nhà tui có sẵn giấy mực nè.

Thành trở nên phấn chấn, lội nước nhanh nhanh về phía cầu ao, tên kia đưa mắt nhìn dáo dác rồi nhanh chóng mò theo sau.

Giọng Thành ủ rũ, lầm bầm chuyện gì đó: "Cái ông này kỳ ghê, có chạy thì cũng phải né rổ ốc của tui đi chứ, ông đá nó xuống sông, đổ hết ốc tui hông nói, lỡ mất luôn cái rổ thì cha tui rầy tui chết."

Nói rồi mặt mày bí xị lặn xuống sông phút chốc tìm lại được cái rổ, cũng may ốc trong rổ đầy nặng nên dòng nước chưa kịp làm nó trôi đi. Xong xuôi, cậu ôm bộ quần áo cũ vắt trên rễ cây mắm, định bước lên bờ mặc thì quay sang thấy cái tên kia lén lút núp sát gốc cây mắm, mắt cứ thao láo nhìn mình. Thành khựng lại, mặt đỏ rần:

- Nè... anh quay mặt đi chỗ khác đi cho tui mặc đồ.

Tên kia thấy không đúng lắm nên nhướng mày, đôi môi hơi nhếch lên một nụ cười khinh khỉnh. Hắn không những không quay đi mà còn khoanh tay trước ngực, giọng tỉnh bơ:

- Ngươi có cái gì mà ta không có đâu mà phải giấu? Hay là... sợ ta chê ngươi còn con nít quá hả?

Hắn liếc mắt nhìn Thành một lượt từ đầu tới chân:

- Mà thôi, cũng có sao đâu. Đợi chừng nào cưới vợ, tự khắc nó sẽ... nảy nở ra thôi. Mà nhìn cái mặt khờ trân như vầy, chắc là chưa biết mùi con gái nhà ai đâu hả?

Nói xong, hắn không biết xấu hổ mà cười đắc ý vô cùng.

Thành nghe tới đó thì da mặt nóng bừng như bị ong chích, cơ thể của cậu mắc bệnh lạ nên tự nhiên lảng tránh những câu chuyện như thế này, vậy mà cái con người đó vừa gặp chưa được một khắc đã liên tục chọc ngoáy đúng cục nhọt lâu năm. Cậu vừa tức vừa thẹn, muốn lặn xuống sông lại cho khuất mắt cái tên vô liêm sỉ này. Thành vẫn đứng nửa người trong nước, lụp chụp khoác cái áo vào, tay cột dây kết áo mà ánh mắt không ngừng nhìn hắn đề phòng.

Hắn nhìn cái vẻ cục mịch của Thành mà trong lòng thấy hứng chí lạ lùng, xoay lưng, tránh mặt theo yêu cầu của cái tên dễ mắc cỡ kia. Hắn ngẫm cũng thấy lạ, hắn là người trọng Nho giáo nên luôn gầy dựng cho mình vẻ ngoài đạo mạo, lời nói thốt ra là phải cân nhắc nặng nhẹ, chưa bao giờ dám buông lời ngả ngớn với ai. Vậy mà trước mặt tên nông phu này, cái máu nghịch ngợm ở đâu cứ trào ra, mà phải nói cũng tại nhìn cái mặt của tên nông phu đó rất đáng để người ta ăn hiếp, thân hình vạm vỡ nhưng cảm xúc lại mong manh, trong lòng nghĩ gì đều hiện hết lên mặt.

- Ngươi tên gì, bao nhiêu tuổi, thứ mấy đặng ta tiện xưng hô?

Trên đường về nhà Văn Thành, tên kia bắt chuyện với cậu, vừa đi vừa giành lấy rổ ốc trên tay Thành, chà xát một ít bùn còn sót trên rổ để bôi lên mặt ngụy trang.

- Tui tên Thành, Lê Văn Thành, năm nay 16 tuổi, tui thứ hai.

- Vậy đã có người để ý hay vợ con gì chưa?

Văn Thành khó chịu với câu hỏi đó:

- Tui... chưa. Ông hỏi tên tuổi tui nói rồi, còn ông chưa nói cho tui biết đó.

Hắn đang lần tìm trong đầu một cái tên, không thể nào khai là Bảo Long lộ liễu như vậy, nghĩ tới nghĩ lui hắn chọn lấy tên Lân, 'Long, Lân, Quy, Phụng' Lân nằm trong tứ linh sẽ không làm giảm độ uy nghi của hắn, hắn trả lời:

- Ta tên... Nguyễn Hoàng Bảo Lân. Ta lớn hơn ngươi một tuổi, thứ Ba, nên cứ gọi ta là anh Ba đi. Biết đâu mai mốt anh đây lại làm phước, kiếm cho cậu một đám vợ tốt thì sao?

Văn Thành liếc xéo Long một cái, giọng cậu hậm hực:

- Thôi, anh Ba tự lo cho cái thân anh trước đi. Đang bị lính rượt chạy trối chết mà còn bày đặt đòi làm ông tơ bà nguyệt.

Bảo Long cười với vẻ mặt đầy tự tin:

- Anh nói thật mà, cậu muốn kiểu con gái như thế nào? Nhà quan thái phó, đô đốc, thiếu úy hay thương nhân? Con gái của đô đốc hơi đanh đá, nhưng cũng thuộc hàng mỹ nhân đó, con của quan thái phó thì không đẹp bằng nhưng dịu dàng, vén khéo, còn nhà thiếu úy thì...

Văn Thành ngắt lời, giọng mỉa mai:

- Anh cũng biết giỡn quá hén! Tui chỉ là thằng ranh con mần ruộng, con gái nhà quyền quý người ta thèm liếc mắt dòm tui chắc? Anh bớt xạo đi cho tui nhờ!

Bảo Long không nói gì, chỉ nhướng mày nhìn Thành đầy ẩn ý. Hắn nghĩ mà cười thầm, giờ thì hay rồi, một thằng nhóc mò ốc mà cũng dám nói ta xạo.

Thế rồi, Bảo Long bỗng chốc sực tỉnh. Cái sự vừa ngang ngạnh vừa thật thà đó của Văn Thành, chẳng hiểu sao lại làm hắn thấy dễ chịu sau gần một năm đầy sóng gió. Sự dễ chịu ngắn ngủi ấy lại lần nữa nhắc hắn nhớ đến cái thực tại tàn khốc đến cùng cực. Hắn nhìn mặt sông phẳng lặng, đôi mắt vốn dĩ sắc lẹm, kiêu hãnh bỗng chốc chùng xuống, đục ngầu một nỗi niềm khó tả.