Tháng tám

CHƯƠNG BA: THÁNG TÁM - NHỮNG LỐI RẼ VÀ NHỮNG NGÃ VỀ

Phần 1: Ngày anh trở về

Anh Hè về vào một chiều cuối tháng Tám, khi những cơn mưa rào bắt đầu thưa dần và nắng vàng trải nhẹ trên những tán lá.

Hạ đang ngồi dưới gốc bàng, vẽ lại chậu cây sống đời đã lớn thêm bao nhiêu là nhánh mới. Bỗng có tiếng động từ cầu thang. Em ngước lên.

Anh Hè đứng đó. Da ngăm hơn sau một tháng ở quê, tay xách chiếc ba lô cũ, trên môi vẫn nụ cười dịu dàng ấy.

"Anh về rồi đây."

Hạ đứng bật dậy, suýt làm đổ cả lọ màu. Em định chạy đến, rồi lại ngập ngừng, chỉ đứng đó, mặt đỏ bừng, tay bấu vào vạt áo.

Anh Hè bước đến gần, đặt ba lô xuống ghế đá. Cậu nhìn chậu cây sống đời, rồi nhìn Hạ.

"Em chăm tốt quá. Nó lớn nhanh thật."

Hạ cúi xuống, tay vuốt nhẹ một chiếc lá, thì thầm: "Em cũng lớn lên ạ."

Anh Hè cười, rồi lấy từ trong ba lô ra một tập giấy. "Quà cho em đây. Anh vẽ ở quê đấy."

Hạ mở ra. Những bức vẽ cánh đồng lúa chín, dòng sông xanh, con đò nhỏ, và cả những bức chân dung một cô bé tưởng tượng đang ngồi dưới gốc cây - cô bé ấy có đôi má hây hây, có nụ cười ngượng ngùng, có ánh mắt long lanh nhìn về phía xa xăm.

"Đẹp quá anh ơi!" Hạ reo lên, rồi vội bụm miệng.

"Vẽ em đấy." Anh Hè nói khẽ. "Lúc ở quê, anh cứ nhớ đến em. Nhớ cái cách em ngồi đếm lá, nhớ cái cách em nói 'yêu anh là thế nhé'."

Hạ im lặng. Tim em đập mạnh đến nỗi em nghĩ anh Hè có thể nghe thấy.

"Anh... anh có nhớ em không?" Cuối cùng Hạ cũng dám hỏi.

Anh Hè nhìn thẳng vào mắt em, ánh mắt nghiêm túc chưa từng thấy: "Có. Nhớ nhiều lắm."

Đó là tất cả những gì Hạ cần nghe. Em mỉm cười, nụ cười rạng rỡ như nắng tháng Tám.

Phần 2: Những người mới

Khu tập thể những ngày cuối hè bỗng trở nên đông vui hơn. Không chỉ có chị Thu về ở với bà Hòa, mà còn có thêm một gia đình mới chuyển đến căn hộ tầng ba - vốn bỏ trống từ lâu.

Đó là một người phụ nữ trạc tuổi mẹ Hạ, với cô con gái nhỏ chừng bảy, tám tuổi. Họ chuyển đến vào một buổi sáng sớm, lặng lẽ đến nỗi chiều hôm ấy Hạ mới biết.

"Chào cháu, cô là Hương, còn đây là bé Mây." Người phụ nữ mở cửa khi Hạ đi ngang qua, tò mò nhìn vào.

Hạ lễ phép chào. Bé Mây trốn sau lưng mẹ, chỉ thò ra khuôn mặt bầu bĩnh với đôi mắt to tròn.

"Cháu tên Hạ ạ. Cháu ở tầng một. Có gì cần giúp, cô cứ gọi cháu."

Cô Hương cười, nụ cười có chút mệt mỏi: "Cảm ơn cháu. Mẹ cháu có nhà không? Cô muốn sang chào hỏi mọi người."

Hạ dẫn cô Hương sang nhà mình. Mẹ Hạ đang nấu cơm, thấy khách thì vui vẻ tiếp chuyện. Qua câu chuyện, Hạ biết cô Hương là giáo viên văn, vừa xin chuyển về dạy ở trường gần đó. Cô ly hôn chồng, một mình nuôi con gái nhỏ.

"Cuộc sống có những lúc phải chọn lựa đau lòng." Cô Hương nói, mắt nhìn ra xa. "Nhưng em chọn con gái, chọn một khởi đầu mới."

Hạ nhìn cô Hương, rồi nhìn bé Mây đang ngơ ngác trong lòng mẹ. Em chợt nghĩ về mẹ mình - mẹ cũng một mình nuôi em bao nhiêu năm nay. Chưa bao giờ Hạ thấy mẹ than vãn. Chưa bao giờ Hạ hỏi mẹ có mệt không.

Tối hôm ấy, khi mẹ đi chợ về, Hạ đã chạy ra xách đồ giúp mẹ. Rồi em pha cho mẹ ly nước, ngồi xuống bên cạnh khi mẹ ăn cơm.

"Mẹ ơi, mẹ có mệt không?"

Mẹ Hạ ngạc nhiên nhìn con: "Sao tự nhiên hỏi thế?"

"Con chỉ muốn biết thôi ạ."

Mẹ Hạ xoa đầu con: "Có mệt. Nhưng nhìn con lớn lên từng ngày, mẹ vui. Thế là đủ."

Hạ ôm lấy mẹ. Lần đầu tiên sau rất lâu, em thấy lòng mình ấm áp lạ thường.

Phần 3: Bí mật trong nhà cũ

Một hôm, khi đang giúp chị Thu dọn dẹp nhà kho của bà Hòa, Hạ tìm thấy một chiếc hộp gỗ cũ kỹ, phủ đầy bụi.

"Chị Thu ơi, cái gì đây ạ?"

Thu đến gần, mở chiếc hộp ra. Bên trong là những bức ảnh cũ, những lá thư tay đã ố vàng.

"Mẹ chị hồi trẻ đây." Thu chỉ vào một cô gái trong ảnh. Cô gái ấy đẹp lắm, tóc dài, môi cười, mắt sáng.

Hạ nhìn những bức ảnh khác. Có một người đàn ông trẻ xuất hiện trong nhiều bức - họ đứng cạnh nhau, tay trong tay.

"Đây là... ba chị à?"

Thu lắc đầu, giọng thoáng buồn: "Không. Ba chị mất sớm, chị chưa kịp biết mặt. Đây là... người yêu cũ của mẹ. Trước khi mẹ lấy ba chị."

Hạ ngỡ ngàng. Bà Hòa - người phụ nữ hiền lành, tần tảo, sống một mình bao năm - cũng có một quá khứ như thế sao?

"Chuyện là thế này..." Thu kể.

Ngày xưa, bà Hòa yêu một người họa sĩ tên Khôi. Họ yêu nhau say đắm, nhưng gia đình ngăn cấm vì anh Khôi nghèo, không có tương lai. Bà Hòa đau khổ, cuối cùng lấy người khác - là ba của Thu. Anh Khôi đi xa, không bao giờ quay lại.

"Mẹ chưa bao giờ kể." Thu nói. "Chị chỉ tình cờ tìm thấy những bức thư này sau khi ba mất."

Hạ nhìn những lá thư, nét chữ nắn nót từng dòng. Có một lá viết: "Em ơi, dù chúng ta không đến được với nhau, anh vẫn luôn yêu em. Hãy sống hạnh phúc nhé. Anh sẽ nhớ em suốt đời."

Bỗng nhiên, Hạ nghĩ đến chị Thu và người yêu cũ. Nghĩ đến anh Hè và em. Liệu tình yêu nào cũng có thể kết thúc bằng một nỗi nhớ suốt đời như thế không?

Em cất chiếc hộp cẩn thận, không dám hỏi thêm gì nữa.

Phần 4: Mây và những câu hỏi

Bé Mây bắt đầu làm quen với khu tập thể. Mỗi chiều, khi mẹ đi dạy chưa về, bé thường ra ngồi ở bậc thềm, nhìn lũ chim sẻ nhặt thóc.

Hạ thấy vậy, bèn rủ Mây sang chơi cùng. Em dạy Mây vẽ, kể chuyện cho Mây nghe, chỉ cho Mây những chồi non trên cây bàng.

Một hôm, Mây hỏi: "Chị Hạ ơi, có phải mẹ chị cũng một mình như mẹ em không?"

Hạ gật đầu: "Ừ. Mẹ chị cũng một mình nuôi chị."

"Thế ba chị đâu ạ?"

Hạ im lặng. Em cũng không biết. Chưa bao giờ mẹ kể về ba. Chưa bao giờ Hạ dám hỏi.

"Chị cũng không biết." Hạ thành thật.

Mây nhìn chị, mắt ngây thơ: "Hay ba chị cũng như ba em, đi xa rồi không về?"

Hạ không trả lời được. Em chỉ ôm lấy Mây, cảm thấy hai chị em thật giống nhau - đều lớn lên trong vòng tay mẹ, đều không biết mặt cha.

Tối đó, Hạ hỏi mẹ: "Mẹ ơi, ba con đâu rồi ạ?"

Mẹ Hạ sững người. Bà nhìn con gái, mắt đỏ hoe. Một lúc lâu sau, bà mới nói: "Ba con... đi xa lắm. Khi nào con lớn hơn, mẹ sẽ kể."

Hạ không hỏi thêm. Nhưng em biết, có một câu chuyện dài đang chờ em phía trước.

Phần 5: Những cơn gió đầu mùa

Tháng Tám trôi qua với những ngày nắng nhạt dần. Anh Hè bắt đầu vào năm học mới - lớp mười hai, năm cuối cấp, áp lực thi cử bắt đầu hiện rõ trên khuôn mặt cậu.

Nhưng chiều nào, nếu có thời gian, anh vẫn xuống gốc bàng ngồi với Hạ. Có khi vẽ, có khi đọc sách, có khi chỉ ngồi im lặng bên nhau.

Một hôm, anh Hè nói: "Anh định thi Đại học Kiến trúc. Anh muốn trở thành kiến trúc sư."

Hạ nhìn anh, mắt sáng lên: "Anh vẽ đẹp thế, nhất định sẽ đỗ ạ."

"Thế còn em? Em thích làm gì sau này?"

Hạ suy nghĩ. Em chưa bao giờ nghĩ xa như thế. Nhưng bỗng nhiên, em nhớ đến những bức vẽ của anh, nhớ đến những bài học vẽ của chị Thu, nhớ đến niềm vui khi cầm cọ.

"Em muốn vẽ. Muốn vẽ thật đẹp. Có thể sau này em sẽ làm họa sĩ."

Anh Hè cười: "Thế thì hay quá. Sau này anh thiết kế nhà, em trang trí nhà cho. Cùng làm việc với nhau."

Hạ đỏ mặt. "Cùng làm việc" - hai tiếng ấy nghe sao mà ấm áp, mà xa xôi, mà đẹp đẽ quá.

Phần 6: Cơn bão đầu lòng

Cuối tháng Tám, một cơn bão lớn đổ bộ vào miền Bắc. Khu tập thể cũ rung chuyển trong mưa gió. Cây bàng nghiêng ngả, nhiều cành bị gãy. Những chậu cây trước hiên nhà đổ hết.

Hạ lo lắng chạy ra thu dọn, bất chấp mưa tạt ướt hết người. Chậu cây sống đời - món quà anh Hè tặng - bị gió quật ngã, đất vung vãi khắp nơi.

"Đừng!" Hạ kêu lên, chạy lại nhặt những nhánh cây gãy.

Anh Hè từ trên nhà chạy xuống, tay cầm ô. "Em điên à! Vào nhà ngay!"

Nhưng Hạ không chịu. Em cố gắng nhặt từng nhánh cây, từng chiếc lá, nước mắt hòa lẫn nước mưa.

"Anh Hè ơi, cây chết mất! Cây chết mất!"

Anh Hè kéo Hạ vào hiên, cởi áo khoác trùm lên người em. Cậu nhìn những nhánh cây gãy, rồi nhìn Hạ đang run lên vì lạnh và khóc.

"Đừng khóc." Anh Hè nói nhẹ. "Em quên rồi sao? Cây sống đời mà. Chỉ cần một nhánh nhỏ cắm xuống đất là có thể sống lại."

Hạ sực nhớ. Đúng rồi! Em vội vàng nhặt những nhánh cây còn tươi, chạy vào nhà, cắm chúng vào những chậu đất khác.

Suốt đêm hôm ấy, mưa vẫn không ngớt. Hạ thức trắng, ngồi bên những chậu cây mới, thì thầm: "Cố lên nhé. Các cậu sẽ sống. Như mình, như anh Hè, như tất cả chúng mình."

Phần 7: Những mảnh ghép quá khứ

Sau cơn bão, khu tập thể bắt đầu dọn dẹp. Cô Hương và bé Mây giúp mọi người quét lá, nhặt cành cây gãy. Bà Hòa nấu cháo, mang sang cho từng nhà. Chị Thu vẽ lại những cảnh sau bão, như một cách lưu giữ kỷ niệm.

Một hôm, khi đang dọn dẹp nhà kho của gia đình mình, Hạ tìm thấy một chiếc hộp giống như chiếc hộp nhà bà Hòa. Em mở ra, tim đập thình thịch.

Bên trong là những bức ảnh cũ. Mẹ Hạ hồi trẻ, xinh đẹp lạ thường. Và một người đàn ông - chắc là ba em.

Hạ run run cầm những bức ảnh lên xem. Có bức chụp hai người đứng trước cửa nhà này, cười rất tươi. Có bức chụp họ trong một quán cà phê nào đó. Và có một lá thư, viết tay, nét chữ cứng cáp:

"Em yêu, anh phải đi. Không phải vì anh không yêu em, mà vì anh có những việc phải làm. Hãy chờ anh. Anh sẽ trở về. Nhất định sẽ trở về. Và chúng ta sẽ cưới nhau."

Chữ ký: "Tuấn - người yêu của em."

Hạ cất chiếc hộp lại chỗ cũ. Em không hỏi mẹ. Em biết, có những câu chuyện chỉ có thể kể khi người ta sẵn sàng.

Nhưng từ hôm ấy, mỗi lần nhìn mẹ, Hạ lại thấy thương mẹ hơn. Mẹ cũng đã từng yêu, từng chờ, từng hy vọng. Và mẹ vẫn ở đây, vẫn mạnh mẽ, vẫn nuôi em khôn lớn.

Phần 8: Lời hứa tháng Tám

Ngày cuối cùng của tháng Tám, anh Hè rủ Hạ ra gốc bàng. Trời đã bớt nắng, những cơn gió heo may đầu mùa bắt đầu se se lạnh.

"Tháng Chín rồi. Sắp vào thu." Anh Hè nói.

Hạ nhìn những chiếc lá bàng bắt đầu ngả màu. Cây bàng sắp thay lá. Rồi sẽ trụi trơ, rồi sẽ đâm chồi, rồi lại xanh tươi. Vòng tuần hoàn của thiên nhiên.

"Anh sắp thi rồi. Chắc bận lắm."

"Ừ. Nhưng anh vẫn sẽ xuống đây mỗi khi có thời gian."

Hạ mỉm cười. Em lấy từ trong túi ra một món quà nhỏ - một bức vẽ em tự tay vẽ, đóng khung cẩn thận.

"Tặng anh. Em vẽ đấy ạ."

Anh Hè mở ra. Bức vẽ vẽ hai người ngồi dưới gốc bàng, phía trên là bầu trời đầy sao. Và ở góc tranh, dòng chữ nắn nót: "Yêu anh là thế nhé - Tình Hè."

Anh Hè nhìn bức vẽ hồi lâu, rồi ngước lên nhìn Hạ. Ánh mắt cậu dịu dàng đến lạ.

"Anh sẽ giữ nó mãi mãi."

Hai đứa ngồi bên nhau, nhìn những tán lá xao động trong gió chiều. Hạ biết rằng, phía trước còn nhiều thử thách - anh Hè thi cử, em vào lớp mười, những lo toan của cuộc sống đang chờ. Nhưng lúc này đây, mọi thứ đều hoàn hảo.

Trong lòng em, cây sống đời vẫn vươn lên, mạnh mẽ và xanh tươi. Như tình yêu của em dành cho anh. Như những lời hứa chưa kịp nói.

Phần 9: Người lạ cuối con hẻm

Chiều hôm ấy, khi Hạ đang ngồi vẽ dưới gốc bàng, một người đàn ông lạ mặt bước vào con hẻm nhỏ dẫn vào khu tập thể. Ông ta trạc năm mươi, tóc muối tiêu, mặc chiếc áo sơ mi cũ, tay xách một túi xách nhỏ.

Ông dừng lại trước cửa nhà bà Hòa, nhìn lên ban công tầng hai. Rồi ông nhìn sang nhà Hạ, nhìn gốc bàng, nhìn Hạ đang ngồi.

"Cháu... cháu có biết nhà bà Hòa ở đâu không?" Ông hỏi, giọng khàn đục.

Hạ chỉ lên tầng hai: "Dạ, bà ở căn hộ số 4 ạ. Để cháu dẫn bác lên."

Người đàn ông lắc đầu: "Không cần. Bác tự lên được."

Hạ nhìn theo ông ta bước lên cầu thang, từng bước chậm rãi, có phần nặng nhọc. Em thấy lòng mình có linh cảm lạ.

Tối hôm ấy, chị Thu sang nhà Hạ, mặt đỏ hoe: "Em Hạ ơi, có người lạ đến thăm mẹ chị. Họ nói chuyện với nhau suốt từ chiều đến giờ. Mẹ chị khóc nhiều lắm."

"Ai vậy chị?"

"Người ấy tên Khôi. Anh Khôi ngày xưa của mẹ chị."

Hạ sững người. Người họa sĩ Khôi trong những bức ảnh cũ, người đã viết những lá thư yêu thương năm nào, cuối cùng cũng đã tìm về.