11. Nghề đóng thuyền

Có từ triều Lý: có nhiều đoàn thuyền vượt biển ra đảo, đến Chiêm Thành.

Các loại thuyền có buồm rộng: thuyền đinh, thuyền mành, buồm mông, buồm cánh dơi, buồm cánh én.

Các loại thợ:

Quy trình đóng thuyền (siêu sơ bộ) do trùm phường / thợ cả chỉ huy

Bách tác tượng là những thợ thủ công chế tạo binh khí, đóng tàu thuyền của nhà nước, trong đó bao gồm những thợ giỏi bị nhà nước trưng tập vào quan xưởng và những người bị tội đồ bắt vào làm phụ việc như nô lệ.

Chế độ nhậm công: nhà nước thuê mướn thợ tự do vào làm trong quan xưởng.

Thuyền chiến thời Trần​​​​​​​

Thuyền máy thần phi

- hình dáng như thuyền đi biển, bọc da trâu sống hoặc phên tre đan dày để đỡ đạn

- sườn có trổ lỗ châu mai để bắn súng /tên

- có 3 tầng, có khoang kín để tinh binh nấp, cưỡi sóng rẽ gió đi rất nhanh

Thuyền mẫu tử:

- Dài 3 trượng 5 thước, nhìn như 1 chiếc thuyền

- Thuyền mẹ: 2 trượng, dáng thuyền thúng, không mái chèo, chất đầy cỏ khô, thuốc súng, củi khô, vật dẫn lửa, mũi và nách cắm đinh sói, lưng dựng thanh gang và sắt nhọn để cột chặt vào thuyền giặc rồi đốt cùng cháy

- Thuyền con: 1 trượng 5 thước, là thuyền chiến kiên cố, có mái chèo, có chốt gắn vào thuyền mẹ. Khi đốt thuyền mẹ thì tháo chốt rồi nhảy sang thuyền

Thuyền liên hoàn: là 2 thuyền hoàn chỉnh móc chặt với nhau

- Thuyền trước: chở hỏa pháo, súng hướng về phía trước, đinh ba thép bẻ quặt

- Thuyền sau: có mái chèo, là thuyền chiến bình thường.

- Đụng tàu giặc: mũi móc tự rời ra thành 2 thuyền chiến độc lập

Thuyền mông xung: thành trì nổi trên mặt nước

- Khoang to, nhiều tầng cao chắc chắn, tên đạn không xuyên được

- Có lỗ châu mai để bắn súng / cung

- Gỗ tốt, thiết kế gọn nhẹ, kiên cố, lướt nước tốt, cơ động

Thuyền tẩu kha: thuyền lớn, rộng, quân chèo thuyền ở khoan kín

- Đài chỉ huy ở cuối thuyền, khá cao để tướng vừa chỉ huy vừa lái thuyền

Thuyền tam khai lãng: mũi nhọn, trọng tải lớn, ăn sâu khoảng 3 thước nước, đi lại dễ dàng, dùng để đổ bộ 30-50 quân lính

Thuyền chài

- Chở 3 người: 1 cầm buồm, 1 chèo lái, 1 cầm súng

- Không lo chìm đắm, dễ tiến thoái, khó bắt

Lâu thuyền: pháo đài kiên cố nhiều tẩng nổi trên nước

Đầu thuyền: thuyền chiến lớn, quanh thân vẽ thủy quái

Chiến thuyền hải cốt: sạp rất rộng để quân giữ đội ngũ, hai bên có những cặp chèo khỏe đâm ra trông như xương 1 con hải quái

Du đĩnh: 5 tầng thành cao, ddùng cho tướng chỉ huy bằng cờ lệnh